17.yüzyıl’ın ortalarında Hint Okyanusu kıyılarında İndus Nehri’nin denize döküldüğü yere çok yakın bir noktada küçük bir balıkçı köyü kuruldu. İndus’un ağzının batısında iki ırmak arasındaki küçük bir yarımada üstünde yer alan bu köy denize açıktı, çok güvenli bir bölgede kurulmuştu ve çölün arkasında kurulmuş olduğu için korunaklıydı.
Ayrıca dalgaların hareketi ırmakların alüvyonlu birikintilerini doğuya doğru sürükleyerek bir noktada yığılmalarını önlüyordu. Bütün bu özellikleri gören İngilizler 19. yüzyıl’ın ortalarında köye bir liman yapıp, çevredeki bereketli ovanın tarım ürünlerini bu limana yönlendirmeyi düşündüler. Böylece Karaçi kurulmuş oldu. 1947’de Pakistan bağımsızlığını kazanınca, kent başkent oldu. Hindistan’dan gelen Müslüman göçmenler buraya yerleştirildi. Böylece, şehir ekonomik ve demografik anlamda büyük bir dönüşüm yaşadı. İngilizler, Karaçi’nin askeri önemini ve İndus havzası’ndan elde edilen ürünlerin ihracında önemli bir liman olduğunu fark ettiler. Ardından limanını balıkçılık için geliştirdiler. Böylece, yeni iş yerleri açıldı ve nüfus hızlı bir şekilde artmaya başladı. Karaçi büyük bir şehir haline geldi. 1864’te, Karaçi ile Londra arasında ilk telgraf mesajı yollandı. 1878’de, Karaçi diğer İngiliz sömürgesi altındaki Hint kentleriyle tren yoluyla bağlandı. 1914’te, Karaçi tüm Britanya İmparatorluğu’nun en büyük tahıl üreten limanı haline geldi. 1924’te, bir havaalanı inşa edildi ve böylelikle Hindistan’ın temel giriş kapısı oldu. Karaçi, hâlâ ülkenin en önemli ekonomi ve sanayi merkezidir. Pakistan’ın denizaşırı ve Orta Asya ülkeleriyle yaptığı ticareti idare eder. Pakistan’ın GSYH’sının büyük bir miktarını ve ofis çalışanını elinde bulundurur. Karaçi’nin nüfusu büyümeye devam ediyor. Pakistan’da son zamanlarda yaşanan ekonomik büyüme, Karaçi’de yaşanan ekonomik dirilmenin sonucudur. Karaçi ülkenin nüfus bakımından en büyük kentidir. Kurulduğu zamandan beri nüfusu süreli ve aşırı derecede artmıştır
EN ÖNEMLİ EKONOMİ VE SANAYİ MERKEZİ
Marco Polo anilarinda Indus Vadisi’nden “Krallıklar Irmağı” olarak bahseder. Arap Denizi’nden Karakurum ve Hindukus dağlarına uzanan bölge tarihin başlangıcından bu yana her imparatorluğun pençesine maruz kalacak kadar bereketli topraklara sahiptir; Büyük İskender bile burada at koşturmuştur. Karaçi bugünü burada yarım asırdan fazla bir zamandır hüküm süren Pakistan’ın en önemli şehridir. Hint Okyanusu kıyısındaki Karaçi, Pakistan‘in en kalabalık şehri olma özelliğine sahip. Sindh bölgesinin başkenti olan kent 17. yüzyıl ortalarında İndus Nehri’nin denize döküldüğü yere yakın bir noktada küçük bir balıkçı köyü olarak kuruldu. Denize yakın; güvenli bir konumu, bereketli toprakları vardır. Zamanla bölgeye hâkim olan İngilizler 19. yüzyıl ortalarında köye bir liman yapıp civarda yetişen tarım ürünlerini buradan nakle etmeye başladılar. Karaçi 1914’te, tüm Britanya İmparatorluğu’nun en çok tahıl üreten limanı haline geldi. 1924’te, bir havaalanı inşa edildi ve böylelikle Hindistan’ın temel giriş kapısı oldu. Pakistan 1947’de bağımsızlığını kazanınca başkent olan Karaçi’ye, Hindistan’dan gelen Müslüman göçmenler yerleştirildi. Ekonomik ve demografik anlamda büyük bir dönüşüm yasandı. Bu değişim Karaçi’nin hâlâ ülkenin en önemli ekonomi ve sanayi merkezi olmasını, Pakistan’ın denizaşırı ve Orta Asya ülkeleriyle yaptığı ticareti idare etmesini engellemedi.
DÜNYA’NIN EN BÜYÜK KUBBELİ CAMİSİ KARAÇİ’DE YER ALIYOR
Modern Pakistan’in kurucusu, ‘Quaid-i Azam’ olarak da anılan Muhammed Ali Cinnah’in beyaz mermerden yapılma büyük mozolesini görmelisiniz. Mozele kentin ruhunu yansıtır. Sabahın erken saatlerinden itibaren buraya yerli yabancı birçok ziyaretçi gelir, beyaz basamakları tırmanıp Cinnah’ın yattığı orta bölüme yaklaşabilmek için sabır ve saygı ile sıraya girer. Dünya’nın en büyük kubbeli camisi Karaçi’de bulunuyor. Masjid e Tooba’nin kubbesi 72 metre çapında ve hiçbir kolon ya da sütunu yok. Denge kubbeyi yerden çevreleyen alçak duvarla sağlanmış. Yaklaşık beş bin kişinin ibadet edebildiği camii 1969 yılında inşa edildi. Empress Market (Imparatoriçe Çarşısı) Pakistan ziyaretçilerinin en çok uğradığı yerlerden biridir. Zamanında gar binası, müze ve kütüphane olarak da kullanılan Frere Hall gibi Empress Market de Kraliçe Victoria döneminde yapılan neo klasik yapılara sahip. Benzerleri Avrupa’da görülen kiliselerden de çok sayıda bulunuyor. İngiliz hâkimiyetinin izlerine en çok burada rastlanmaktadır. Kentteki birçok kumsal arasında Clifton merkeze oldukça yakın. Karaçililer bu uzun kumsalda ailece piknik yapmayı çok seviyorlar. At ve deve sırtında geziler de düzenleniyor. Sahil yakında Akvaryum ve Eğlence Parkı da var. Kente birkaç kilometre uzaktaki Hawke’s Bay Beach’de de yüzme ve deve gezintisi keyfi yaşanıyor olsa da kumsal yeşil deniz kaplumbağalarının yumurtlama alanı olma özelliğini taşıyor. Karaçi’nin kuzeybatısındaki Sandspit Beach de yeşil kaplumbağalarla birlikte isimlerini zeytin renginde ve kalp seklinde olan kabuklarından alan Olive Ridley kaplumbağalarını da ağırlıyor. Kumsalların tadı en çok bahar aylarında çıkmaktadır. Yaz ayları Muson yağmurlarını getirdiği için hava oldukça yağışlı oluyor. Kentin, Eylül’den Haziran’a kadar denize girmeye müsaade edecek bir sıcaklık ortalaması bulunmaktadır. Clifton Kumsalı yakınındaki Ziarat of Qazi Abdullah Şah Türbesi özellikle aksam saatlerinde kalabalıktır. Tütsü kokulu, bol dumanlı bir atmosfere sahip türbenin yeşil ve oldukça uzun merdivenlerle çıkılan kutsal yeri oldukça etkileyici. Mekânın çevresi de çiçeklerle döşenmiş. Ziyaretçiler çiçek ve susam tatlısı alıp türbeye bırakıyor. Karaçi doğa ile iç içe bir şehir. Bereketli Indus Vadisi kenti sarmalarken merkezde de özenli parklar göze çarpmakta. Asya’nın en büyük parkı Baghe-ibn-e-Qassim, Karaçi’de. Park, dünyanın en güzellerinden birisi olarak kabul ediliyor. Eğlence parkları arasında Aladdin, Sindbad, Safari, Hill, Kozi Water, Sun Way Lagoon Water, Fiesta ve Go-Aish öne çıkmakta.
EN BÜYÜK AÇIK HAVA ÇAMAŞIRHANESİ
Pakistan kültürü Karaçi’nin hem sokaklarında hem de müzelerinde kendini göstermekte. Ülkenin birçok önemli kültür kurumu burada bulunuyor. Tarihi Hindu Gymkhana’sı bugün Ulusal Gösteri Sanatları Akademisi olarak hizmet veriyor. Akademide klasik müzik ve modern tiyatro çalışmaları yapılıyor. Ulusal Sanatlar Divanı’ndaysa müzikal gösterileri, özellikle de Pakistan ve Kuzey Hindistan’ın geleneksel şiiri ‘mushaira’ okunmalarını izleyebilirsiniz. Urdu dilinde ‘mehfil’ denen mushaira, gazeli andıran bir tür. Mohatta Sarayı Müzesi ve Pakistan Ulusal Müzesi de ziyaret edilmeli. Kentte iki büyük festival de var. Her yıl üç binden fazla Karaçilinin takip ettiği Müzik Festivali 2004 yılından beri düzenlenmektedir. Yerel ve uluslararası film ve belgesellerin katıldığı Kara Film Festivali de ülkenin sinema ile en önemli bağlantılarından birisidir. Uzun yıllar boyunca İngiliz sömürgesi olarak kalan Pakistan ve Karaçi’de Anglo Sakson alışkanlıklar ise devam etmektedir. Bunun en büyük örneği olarak Pakistanlıların sevdiği sporların kriket, golf, hokey, boks, polo ve İngilizlerin en çok sevdiği bilardo türü olan snooker olması gösterilebilir. Karaçi’de dolaşırken İngiltere ve Amerika’yı andıran sokaklara sıkça rastlayabileceğiniz gibi kendinizi bir anda yine Doğu’da bulabiliyorsunuz. Karşınıza çıkan satıcılar, çarşılar, özellikle de nehir kıyılarındaki açık hava çamaşırhaneleri dünyanın neresinde olduğunuzu bir anda size hatırlatıyor. En büyük açık hava çamaşırhanesi Dobi Gath’i bu yüzden görmelisiniz.
BAHARAT KOKULU ŞEHİR
En iyi Pakistan yemeklerini Karaçi’de bulacağınızdan şüpheniz olmasın. Karaçi’de yemeğin adresi Boat Basin’dır. Kentin yemek caddesi olarak görülen, Clifton Kumsalı’nın bir bölümü olan Boat Basin’de en ünlü restoranlar sıralanıyor. Kent merkezindeki Burns Road’da da geleneksel Pakistan yemeklerini bulabilmek mümkün. Bir balıkçı köyü olarak kurulan Karaçi’nin deniz ürünlerinden bu cadde üzerindeki restoranlarda tadılabilir. Pakistan mutfağında et, sebze ve bakliyat hemen hemen eşit şekilde tüketilmektedir. Ekmek ve pirinç de mutfağın vazgeçilmez öğeleri arasında yer almakta. Pirinç, sade haşlanmış olarak yendiği gibi sebze ile kırmızı ve beyaz etlerle birlikte de pişirilmekte. Pakistan halkı yemek yemeyi çok sever. Onlar için yemeğin lezzeti ve görünüşü çok önemlidir. Yemeği daha lezzetli bir hale getirmek için çok değişik baharatlar kullanılmakta. Genelde bu baharat karışımları, içinde kullanılacakları yemeklere göre özel olarak hazırlanır ve taze olarak tüketilir. Bunların en önemlisi ‘garam masala’ denilen karışımdır ve ‘biryani’de, çeşitli et kolilerinde kullanılır. Pakistanlılar çok sık yedikleri yoğurdun içine de kimyon, nane gibi baharat ve otlar koyarak ‘raita’ yaparlar. Hemen her yemekte mutlaka bir raita çeşidi bulunur. Pakistanlıların en sık yedikleri ve sevdikleri et yemekleri ise tika (tavuk şiş), köri ve köftelerdir. Ayrıca ‘tandoori’ dedikleri ve ‘tandoor’da pişirilen etler de mutfağın en lezzetli tatlarındandır. Tandoor pişmiş topraktan yapılan, yuvarlak, yarım küre seklinde ve toprağa gömülü bir fırındır. Kuru bakliyattan, özellikle de mercimek, kuru fasulye veya nohuttan yapılan ‘dhal’, Pakistanlıların bir diğer önemli yemeğidir. Pakistan yemeklerinde kavurma, kızartma, haşlama gibi, hemen hemen tüm pişirme teknikleri uygulanır. Hatta bazı yemekler bu tekniklerin hepsi birden kullanılmasıyla pişirilmekte.
8’inci Yapı Asya Uluslararası Fuarı ve Konferansı 11-13 Eylül 2012 Pakistan Karaçi Fuar Merkezi’nde gerçekleştirilecek. Fuar’da inşaat malzemeleri ve teçhizatı ile makineleri, inşaat kimyasalları ve boyaları, üst ve altyapı ekipmanları; mobilya ürünleri ve makineleri, doğal taş ürünleri ile makineleri sergilenecek.
